İş Sağlığı ve Güvenliği Sertifikası (İSG Sertifikası) Nedir, Nasıl Alınır? 2026 Rehberi
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Eğitimi

İş sağlığı ve güvenliği sertifikası” diye aranan şey çoğu zaman **çalışanların aldığı “Temel İSG Eğitimi Katılım Belgesi / Sertifikası”**dır. Bu belge, işverenin çalışanlarına İSG eğitimi aldırma yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösteren en kritik kayıtlardan biridir. 6331 sayılı Kanun, işverenin çalışanların İSG eğitimlerini almasını sağlamasını; eğitimlerin işe başlamadan önce/iş değişikliğinde/ekipman değişiminde/yeni teknoloji uygulanınca verilmesini ve düzenli aralıklarla yenilenmesini açıkça söyler.

İSG sertifikası (Temel İSG Eğitimi belgesi) almak için:

1. İşyerinizin tehlike sınıfını belirleyin (az tehlikeli / tehlikeli / çok tehlikeli)

2. Mevzuata uygun eğitim planını çıkarın (süre + periyot)

3. Eğitimi mevzuatta sayılan yetkili kişiler/kurumlar aracılığıyla tamamlayın

4. Eğitim katılım tutanağı ve eğitim belgesi/sertifika düzenletip özlük dosyasında saklayın

Eğitim süreleri (en az): Az tehlikeli 8 saat – Tehlikeli 12 saat – Çok tehlikeli 16 saat.
Tekrarlama periyodu: Çok tehlikeli: yılda 1, Tehlikeli: 2 yılda 1, Az tehlikeli: 3 yılda 1

İSG Sertifikası” 3 Farklı Şeyi İfade Edebilir (Arama Niyetini Yakala)

Google’da bu kelimeyle gelen kullanıcıların kafası karışık olur. Sayfanızın güçlü kalması için ayrımı net yap:

1. Çalışan İSG Sertifikası (Temel İSG Eğitimi Belgesi)

   • Personel için istenen “sertifika” çoğunlukla budur.

2. İş Güvenliği Uzmanlığı (A/B/C) Belgesi

   • Uzman olmak isteyenlerin yolu farklıdır (profesyonel yetkinlik süreci).

3. İşyeri Hekimliği / DSP vb. profesyonel belgeler

   • Sağlık personeli/OSGB kadrosu için ayrı eğitim-şartlar vardır.

Bu yazının odağı: 1) Çalışan İSG Sertifikası (Temel Eğitim Belgesi)

İSG Sertifikası Neden Zorunlu?

Çünkü İSG eğitimi, işyerinde “kâğıt üstünde” değil sahada kazayı azaltan en somut bariyerlerden biridir:

• İş kazası riskini azaltır: kayma-düşme, elektrik, yangın, kesici-delici, kimyasal maruziyet

• Meslek hastalıklarını azaltır: gürültü, toz, titreşim, ergonomi, stres

• Denetimde en çok sorulan kayıtların başında gelir: eğitim planı + katılım + belge

• Yeni başlayan çalışanı hızla “işe güvenli başlatma” standardına taşır

Kanun, işverenin eğitimleri aldırmasını ve eğitimlerin değişen risklere göre yenilenmesini zorunlu kılar.

İSG Sertifikası Kimler İçin Gerekli?

Özet kural: 6331 kapsamındaki işyerlerinde çalışan herkes (stajyer/çırak dahil, uygulamada işyerine göre) eğitim sürecinin içinde olmalıdır. Kanun kapsamı “kamu-özel bütün işlere ve işyerlerine” geniş bir çerçeve çizer.

Ayrıca yönetmelik; çırak ve stajyerlerin eğitim/bilgilendirilmesinde işveren sorumluluğu gibi detayları da düzenler.

İSG Sertifikası Kaç Saat? (Tehlike Sınıfına Göre)

Yönetmelikte minimum süreler net:

Kaynak: Eğitim süreleri ve konuları MADDE 11.

Kritik not: Bu süreler “kâğıt üzerinde” değil, Ek-1 konu başlıklarına göre planlanmalı ve işyerinin faaliyetlerine göre dağıtılmalıdır.

İSG Sertifikası Kaç Yılda Bir Yenilenir?

Temel eğitimler, değişen riskler dikkate alınarak düzenli aralıklarla tekrarlanır:

• Çok tehlikeli işyerleri: yılda en az 1

• Tehlikeli işyerleri: 2 yılda en az 1

• Az tehlikeli işyerleri: 3 yılda en az 1

Kaynak: MADDE 6/4.

İşe Yeni Girişte “İşe Başlama Eğitimi” Ayrı Bir Konu

Yeni personel için çoğu işverenin atladığı ama çok önemli bir madde var:

• Çalışan fiilen başlamadan önce “işe başlama eğitimi” almalı

• Bu eğitim en az 2 saat düzenlenir

• Bu süre, temel eğitim sürelerinden sayılmaz

Kaynak: MADDE 6/2.

Bu ayrım, denetimlerde “Yeni başlayan personelin ilk gün güvenliği” için altın değerindedir.

İSG Sertifikası Online Alınır mı? (Uzaktan Eğitim Gerçeği)

Evet/hayır ayrımı şöyle:

• İlk defa verilecek temel eğitimler: işyerine özel riskleri doğru yönetmek için çoğunlukla sahaya dayalı planlanır (işe başlama + işyeri riskleri).

• Tekrar verilecek temel eğitimlerde: işverenin işe/işyerine özgü içerik hazırlaması ve gerekli uzaktan eğitim yönetim sistemini sağlaması hâlinde uzaktan yöntem kullanılabilir.

Kaynak: tekrar eğitimlerinde uzaktan eğitim şartı (MADDE 12/7).

İSG Sertifikası Ücretini Kim Öder? Eğitim Süresi Mesai Sayılır mı?

Bu kısım çok net:

• Eğitim maliyeti çalışana yansıtılamaz

• Eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır

Kaynak: Yönetmelik MADDE 8.
Ayrıca Kanun, maliyetin çalışana yansıtılamayacağını ve eğitim süresinin çalışma süresinden sayılacağını da vurgular.

İSG Sertifikasını Kimler Verebilir? (Yetki Kısmı)

Eğitim “her önüne gelenin” düzenleyebileceği bir evrak değildir. Yönetmelik; çalışanların İSG eğitimlerinin kimlerce verilebileceğini listeler:

• İşyerinde hizmeti yürüten iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi

• ÇASGEM

• (devam eden listeler mevzuatta yer alır; uygulamada yetkili kurum/kuruluşlar ve uzmanlar üzerinden yürür)

Kaynak: MADDE 13 başlangıcı.
ÇASGEM’in İSG eğitimlerinde “katılım belgesi” verdiği de belirtilir.

Satın alma kararı verirken en önemli filtre: Eğitimi verecek kişinin/kurumun mevzuata uygunluğu + içeriğin işyerinize özel hazırlanması + kayıt/raporlama disiplini

Sertifika Dosyası Denetimde Sorunsuz Çıksın Diye “Belge Seti” Kontrol Listesi

Mevzuatın ruhu şunu ister: Planla → Eğit → Ölç → Belgele → Sakla

İyi bir “İSG sertifika dosyası” şunları içerir:

• Yıllık/2 yıllık/3 yıllık eğitim planı (kim, hangi konuda, kaç saat, hangi tarihte)

• Eğitime katılımın kaydı: eğitim katılım tutanağı

• Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi/sertifika

• Ölçme-değerlendirme çıktısı (test/puan/katılım teyidi)

• İşe başlama eğitimi kayıtları (özellikle yeni başlayanlar)

• İş kazası/meslek hastalığı sonrası verilen ilave eğitim kayıtları

İSG Sertifikası e-Devlet’te Görünür mü?

Bu soruya en dürüst cevap: Her zaman değil.

• e-Devlet’te MEB’e bağlı kurumlardan alınan yaygın eğitim sertifikaları için “Sertifika Belgesi Sorgulama” hizmeti vardır.

• Ancak e-Devlet’te “İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü” sayfası, e-Devlet altyapısı üzerinden sunulan bir hizmet bulunmadığını belirtir.

• ÇASGEM tarafında e-Devlet üzerinden giriş yapılan eğitim/başvuru süreçleri de görülebilir (ÇASGEM kampüs duyurularında e-Devlet ile giriş anlatılır).

Pratik sonuç: Çalışan İSG eğitim belgesi çoğu işletmede özlük dosyasında tutulur ve denetimde ibraz edilir. “e-Devlet’te görünme” beklentisini, belgenin hangi kurum altyapısı ile üretildiği belirler.

En Sık Yapılan 9 Hata (Ve Sizi Neden Geride Bırakır)

1. Tehlike sınıfına bakmadan “tek tip 8 saat” kopyala-yapıştır eğitim

2. Katılım tutanağı olmadan sertifika basmak

3. İşe başlayan personele 2 saat işe başlama eğitimi vermemek

4. Periyotları yanlış takip etmek (1 yıl/2 yıl/3 yıl)

5. İçeriği işyerine özgü risklere göre güncellememek

6. Ölçme-değerlendirme yapmamak

7. Eğitim süresini mesai dışı saymak (mevzuata aykırı)

8. “E-devlet onaylı” gibi muğlak vaatlerle belge almak (sonra görünmeyince kriz)

9. Denetimde belge setini tek dosyada çıkaramayacak kadar dağınık yönetmek

Satın Alma Kararı: “İSG Sertifikası” Hizmetinde 6 Net Kriter

Bu bölüm satış odaklı ama sahici: doğru kriterler sizi hem denetimde hem sahada korur.

1) İçerik işyerinize özel mi? (risk değerlendirmesi + süreçler + ekipmanlar)
2) Süre/periyot doğru mu? (8/12/16 – 1/2/3 yıl)
3) Katılım + belge düzeni tam mı? (tutanak + sertifika)
4) Ölçme-değerlendirme var mı? (kanıt)
5) İşe başlama eğitimi akışı kuruluyor mu?
6) Raporlama/arsivleme kolay mı? (denetimde tek seferde çıkacak şekilde)

Sık Sorulan Sorular (Kısa, net, 0. sıra uyumlu)

İş sağlığı ve güvenliği sertifikası zorunlu mu?
Evet. İşveren, çalışanların İSG eğitimlerini almasını sağlamakla yükümlüdür.

İSG sertifikası kaç saat?
Az tehlikeli 8 saat, tehlikeli 12 saat, çok tehlikeli 16 saat (en az).

Kaç yılda bir yenilenir?
Çok tehlikeli yılda 1, tehlikeli 2 yılda 1, az tehlikeli 3 yılda 1.

Yeni işe başlayan personel ilk gün ne almalı?
Fiilen başlamadan önce en az 2 saat “işe başlama eğitimi” almalı.

Eğitim ücreti çalışandan kesilir mi?
Hayır, maliyet çalışana yansıtılamaz.

Eğitim süresi mesai sayılır mı?
Evet, çalışma süresinden sayılır.

Online alınabilir mi?
Tekrar eğitimlerinde, işverenin içerik ve uzaktan eğitim sistemi şartlarını sağlaması halinde uzaktan yöntem uygulanabilir.

e-Devlet’te görünür mü?
MEB yaygın eğitim sertifikaları için sorgulama vardır; İSGGM tarafında e-Devlet’te sunulan bir hizmet olmadığı belirtilir.